Polska ma dobrobyt jak Malta. Osiem krajów zawyża średnią UE

Polska osiąga 88 proc. średniej unijnej w rzeczywistej konsumpcji indywidualnej na mieszkańca, co plasuje ją na równi z Maltą i minimalnie powyżej Litwy. Dane opublikowane przez Eurostat w 2025 roku pokazują znaczące różnice w dobrobycie materialnym pomiędzy krajami Unii Europejskiej — od 73 proc. średniej w krajach najsłabszych do 145 proc. w liderze.

Jak mierzy się dobrobyt w Unii Europejskiej?

Eurostat, europejski urząd statystyczny, posługuje się wskaźnikiem rzeczywistej konsumpcji indywidualnej (AIC, ang. Actual Individual Consumption) wyrażonym w standardzie siły nabywczej (PPS). To podejście stanowi alternatywę dla tradycyjnego produktu krajowego brutto (PKB), które przede wszystkim mierzy aktywność gospodarczą kraju.

Wskaźnik AIC obejmuje wszystkie dobra i usługi, z których korzystają gospodarstwa domowe — niezależnie od tego, czy zostały zakupione bezpośrednio przez konsumentów, sfinansowane przez rząd czy przez organizacje non-profit. Takie podejście lepiej oddaje rzeczywisty dobrobyt materialny ludzi, ponieważ uwzględnia dostęp do usług publicznych (edukacja, opieka zdrowotna) i transferów socjalnych, które nie są odzwierciedlane w PKB per capita.

Osiem krajów powyżej średniej unijnej

Wśród 27 krajów Unii Europejskiej zaledwie osiem osiąga wyniki powyżej średniej unijnej. Luksemburg zdecydowanie prowadzi z wynikiem 145 proc. średniej UE, co oznacza, że rzeczywista konsumpcja indywidualna na mieszkańca jest tam o 45 proc. wyższa niż średnia unijna. Kolejne miejsca zajmują Niemcy (120 proc., czyli 20 proc. powyżej średniej) i Holandia (119 proc., czyli 19 proc. powyżej średniej).

Te trzy kraje Europy Zachodniej wyraźnie dystansują pozostałe państwa członkowskie, co odzwierciedla zarówno wyższe dochody, jak i lepszy dostęp do publicznych usług i transferów socjalnych.

Polska na równi z Maltą — gdzie jest Polska?

Polska z wynikiem 88 proc. średniej unijnej znalazła się w drugiej połowie rankingu, ale wciąż powyżej krajów Europy Wschodniej i Południowej. Polska jest na równi z Maltą i minimalnie wyprzedza Litwę (87 proc.). Niższe wyniki osiągają Portugalia (86 proc.) i Rumunia (86 proc.).

To oznacza, że rzeczywista konsumpcja indywidualna na polskiego mieszkańca jest o 12 proc. poniżej średniej unijnej. Dla porównania, średnia unijna wynosi 100 proc., a Polska plasuje się w grupie krajów, które stopniowo zbliżają się do zachodniej części Europy, ale wciąż mają przed sobą znaczną drogę do wyrównania dobrobytu.

Tabela porównawcza: dobrobyt w krajach UE

Kraj	AIC na mieszkańca (% średniej UE)	Pozycja
Luksemburg	145	1
Niemcy	120	2
Holandia	119	3
Polska	88	16
Malta	88	16
Litwa	87	18
Portugalia	86	19
Rumunia	86	19
Estonia	74	26
Węgry	73	27
Łotwa	73	27

Dziewiętnaście krajów poniżej średniej unijnej

Większość krajów Unii Europejskiej (19 z 27) znalazła się poniżej średniej unijnej. Najgorzej wypadły Węgry i Łotwa z wynikiem 73 proc. średniej UE, co oznacza, że dobrobyt materialny na mieszkańca jest tam o 27 proc. niższy niż średnia unijna. Trzecie z końca miejsce zajmuje Estonia (74 proc., czyli 26 proc. poniżej średniej).

Ta grupa krajów, głównie z Europy Środkowo-Wschodniej, wciąż wykazuje znaczne opóźnienie w dobrobycie materialnym w stosunku do krajów Europy Zachodniej. Różnica między Luksemburgiem (145 proc.) a Węgrami (73 proc.) wynosi 72 punkty procentowe — co pokazuje skalę nierówności w Unii Europejskiej.

Czy PKB per capita mówi to samo?

Wskaźnik PKB na mieszkańca pokazuje nieco inny obraz. W tym przypadku dziesięć krajów UE osiąga wyniki powyżej średniej unijnej. Luksemburg ponownie prowadzi z wynikiem 139 proc. średniej UE, ale tym razem drugie miejsce zajmuje Irlandia (138 proc.), a trzecie Holandia (33 proc. powyżej średniej).

Najniższe wyniki PKB per capita odnotowano w Grecji i Bułgarii (32 proc. poniżej średniej unijnej) oraz na Łotwie (29 proc. poniżej). To pokazuje, że PKB i rzeczywista konsumpcja indywidualna mogą wskazywać na różne aspekty dobrobytu — PKB bardziej odzwierciedla produkcję gospodarczą, a AIC rzeczywisty dostęp do dóbr i usług.

Co to oznacza dla Polski?

Wynik Polski na poziomie 88 proc. średniej unijnej wskazuje, że polskie gospodarstwa domowe mają dostęp do dóbr i usług na poziomie poniżej średniej unijnej, ale jednocześnie wyraźnie powyżej krajów Europy Wschodniej. Polska znajduje się w grupie krajów, które systematycznie zbliżają się do standardów Europy Zachodniej, choć proces ten trwa wiele lat.

Fakt, że Polska jest na równi z Maltą — wyspą, która ma zupełnie inną strukturę gospodarczą i historię — pokazuje, że porównania międzynarodowe są złożone i zależą od wielu czynników: poziomu wynagrodzeń, dostępu do usług publicznych, cen towarów i usług oraz ogólnego poziomu rozwoju infrastruktury społecznej. Dla polskich konsumentów oznacza to, że ich siła nabywcza jest niższa niż w krajach Europy Zachodniej, ale wyższa niż w większości krajów Europy Środkowo-Wschodniej.