WATS 2026: nowy system GPW zmienia zasady gry dla inwestorów

Giełda Papierów Wartościowych wdraża 5 października 2026 nowy system transakcyjny WATS, który zastępuje dotychczasową infrastrukturę licencjonowaną od NYSE Technologies. Decyzję o wdrożeniu podjął Zarząd GPW 18 czerwca 2026, a gotowość systemu potwierdzili niezależni testerzy z firmy Exactpro 15 września tego roku.

Droga do WATS: historia przesunięć i wyzwań

Projekt WATS przeszedł wiele przesunięć terminu wdrożenia. Pierwotnie planowany na pierwszy kwartał 2024 roku, ulegał kolejnym opóźnieniom. Ostatnie przesunięcie miało miejsce z lipca 2026 na 30 kwietnia, a następnie na październik. Obecny termin, wyznaczony na 5 października 2026, stanowi szósty publiczny harmonogram wdrożenia.

Całkowity budżet projektu wyniósł 173 mln zł. Znaczną część finansowania wsparł Narodowy Centrum Badań i Rozwoju grantami przekraczającymi 30 mln zł, co świadczy o znaczeniu tego przedsięwzięcia dla infrastruktury finansowej kraju.

Nowe zasady obrotu: limity cen i godziny sesji

Wraz z wdrożeniem WATS wchodzą w życie nowe Szczegółowe Zasady Obrotu Giełdowego (SZOG), zatwierdzone przez Komisję Nadzoru Finansowego. Zmiany dotyczą limitów cen, które będą automatycznie ograniczać wahania kursów.

Nowe zasady wprowadzają również elastyczność w czasach otwarcia i zamknięcia sesji. Otwarcie może nastąpić do 30 sekund po planowanej godzinie, a zamknięcie do 30 sekund przed nią. Ta tolerancja czasowa ma na celu zapewnienie stabilności systemu w krytycznych momentach.

Podczas aukcji otwarcia inwestorzy będą widzieć Teoretyczny Kurs Otwarcia oraz Teoretyczny Wolumen Otwarcia, co pozwoli im lepiej ocenić warunki wejścia na rynek.

Zmiany w obsłudze zleceń i podatku

System WATS wprowadza też zmianę w obsłudze zleceń Stop Loss. Po aktywacji takie zlecenie trafia na rynek jako Polecenie Kupna/Sprzedaży (PKC) z ważnością „Ważne i Aktywne” (WiA). To oznacza, że inwestor musi być przygotowany na szybkie wykonanie zlecenia po aktywacji.

Ważna dla podatników zmiana: anulowanie zlecenia nie wpływa na obowiązek złożenia zeznania PIT-38. Inwestorzy powinni pamiętać, że rezygnacja ze zlecenia nie zmienia statusu podatkowego transakcji.

Skala uczestnictwa i plan awaryjny

W nowy system przystępuje ponad 40 biur maklerskich, co oznacza, że zdecydowana większość rynku będzie obsługiwana przez WATS od pierwszego dnia. Liczba rachunków papierów wartościowych w Polsce na koniec sierpnia 2026 wyniosła ponad 3 mln, co pokazuje skalę potencjalnego wpływu zmian.

Na wypadek problemów technicznych GPW przygotowała scenariusz awaryjny. Jeśli migracja danych nie powiedzie się, system przejdzie procedurę migracji w weekend 10–11 października, a sesja zaplanowana na 9 października zostałaby odwołana.

Co to oznacza dla inwestorów

Wdrożenie WATS to punkt zwrotny dla polskiego rynku kapitałowego. Dla inwestorów indywidualnych zmiana przejdzie stosunkowo bezbolesnie — większość zmian dotyczy warstwy technicznej i procedur. Jednak limity cen mogą wpłynąć na strategie handlujących papierami spoza WIG20, zwłaszcza tych preferujących bardziej agresywne pozycje.

Wprowadzenie widoczności Teoretycznego Kursu Otwarcia daje inwestorom lepsze narzędzia do podejmowania decyzji przed oficjalnym startem sesji. Zmiana w obsłudze Stop Loss wymaga jednak większej czujności — zlecenia mogą być wykonane szybciej i bez dodatkowego potwierdzenia.

Przygotowanie ponad 40 biur maklerskich wskazuje, że rynek ma pełną świadomość zmian i jest do nich przygotowany. Jednak pierwszych kilka dni po uruchomieniu systemu może przynieść zwiększoną zmienność, gdy uczestnicy rynku przystosowują się do nowych warunków.