Koniunktura firm w Polsce słabnie: MIK listopad 2026 poniżej 100 pkt
Indeks MIK z listopada 2026 spadł do 99,3 pkt. Sprawdź, dlaczego słabnie popyt, które branże tracą najbardziej i co to oznacza dla firm.
Listopadowy Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) Polskiego Instytutu Ekonomicznego wyniósł w listopadzie 2026 roku 99,3 pkt, co oznacza spadek o 3,1 pkt w porównaniu z październikiem i o 9,2 pkt w ujęciu rocznym. Indeks poniżej 100 pkt sygnalizuje, że nastroje i oceny przedsiębiorstw pogarszają się, a popyt w gospodarce słabnie.
Jak kształtuje się koniunktura w polskich firmach?
Koniunktura w polskich firmach w listopadzie 2026 roku jest słabsza niż przed rokiem. MIK opiera się na ocenach firm w siedmiu obszarach i jest badany co miesiąc na próbie 500 przedsiębiorstw. W całym okresie od listopada 2025 do listopada 2026 indeks znalazł się poniżej 100 pkt w sześciu z trzynastu miesięcy, a średnia z pierwszych jedenastu miesięcy 2026 roku wyniosła 99,5 pkt.
| Wskaźnik | Odczyt | Zmiana |
|---|---|---|
| MIK listopad 2026 | 99,3 pkt | -3,1 pkt m/m |
| MIK listopad 2025 | 108,5 pkt | -9,2 pkt r/r |
| Średnia MIK sty–lis 2026 | 99,5 pkt | – |
| Płynność finansowa | 127,8 pkt | najwyższy odczyt |
| Wynagrodzenia | 110,8 pkt | – |
| Zatrudnienie | 103,9 pkt | +5,6 pkt m/m |
| Wartość sprzedaży | 89,2 pkt | -12,5 pkt m/m, -19,6 pkt r/r |
| Nowe zamówienia | 93 pkt | -10,3 pkt m/m |
| Inwestycje | 71,8 pkt | lis 2025: 99,3 pkt |
Dlaczego popyt słabnie szybciej niż kondycja finansowa firm?
Najwyższy odczyt w zestawieniu, 127,8 pkt, dotyczy płynności finansowej, a zatrudnienie i wynagrodzenia również utrzymują się powyżej 100 pkt. Firmy mają więc zaplecze finansowe: 55% z nich posiada rezerwy na ponad trzy miesiące, a kolejne 28% na dwa–trzy miesiące. Problem leży po stronie popytu. Wartość sprzedaży spadła do 89,2 pkt, a nowe zamówienia do 93 pkt.
Różnica między średnią kondycją finansową (119,3 pkt) a średnim popytem (91,1 pkt) wynosi 28,2 pkt. Rok wcześniej ta luka była mniejsza i wynosiła 20,7 pkt. Należy pamiętać, że to wyliczenie analityczne, a nie oficjalny indeks. Pokazuje jednak wyraźnie, że firmy stoją finansowo lepiej, niż wskazują na to zamówienia i sprzedaż.
W listopadzie 16% firm odnotowało wzrost sprzedaży, a 24% spadek. W przypadku zamówień wzrost zgłosiło 13% przedsiębiorstw, a spadek 23%.
Które branże i wielkości firm tracą najbardziej?
Sytuacja nie jest jednolita. Transport, spedycja i logistyka wyróżniają się wynikiem 111,2 pkt, po wzroście o 20,1 pkt m/m. Budownictwo osiągnęło 103,7 pkt, a usługi 101,8 pkt. Przemysł (95,4 pkt, -9,9 pkt m/m) i handel (94,3 pkt, -11,2 pkt m/m) notują spadki.
| Segment | Odczyt (pkt) |
|---|---|
| Transport, spedycja, logistyka | 111,2 |
| Budownictwo | 103,7 |
| Usługi | 101,8 |
| Przemysł | 95,4 |
| Handel | 94,3 |
Wyraźna jest także zależność od wielkości firmy. Duże przedsiębiorstwa osiągnęły 104,7 pkt, co oznacza spadek o 13,3 pkt r/r, a średnie 102,8 pkt. Małe firmy uzyskały 86,9 pkt, a mikrofirmy 89,7 pkt. Najmniejsze podmioty są więc najbardziej wrażliwe na pogorszenie koniunktury.
Co blokuje inwestycje i rozwój firm?
Inwestycje to najsłabszy obszar indeksu, z odczytem 71,8 pkt wobec 99,3 pkt rok wcześniej. Wydatki inwestycyjne w listopadzie ponosiło 36% firm, a 64% ich nie ponosiło. Co istotne, dla 49% przedsiębiorstw powodem była brak potrzeby inwestowania, a brak środków wskazało 15%. Ten wzorzec sugeruje, że problemem jest przede wszystkim brak popytu, który uzasadniałby inwestycje, a nie brak kapitału.
Firmy wskazują też konkretne bariery. Niepewność gospodarcza dotyczy 64% przedsiębiorstw, koszty pracy 60%, ceny energii 58%, zatory płatnicze 46%, a koszty finansowania 22%. Warto zauważyć, że ceny energii wzrosły jako barierę o 11 pkt proc. r/r, a zatory płatnicze o 7 pkt proc. r/r. Koszty finansowania są natomiast mniejszą przeszkodą niż rok temu, bo spadły o 5 pkt proc. r/r.
Plany zatrudnienia na najbliższe trzy miesiące pozostają ostrożne: 81% firm nie zamierza ich zmieniać, a 9% rozważa zwiększenie zatrudnienia.
Co to oznacza dla Ciebie?
Dla przedsiębiorcy najważniejszy wniosek jest taki, że dobra płynność nie gwarantuje przetrwania słabego popytu. Firmy z rezerwami na kilka miesięcy mają czas na reakcję, ale przy spadających zamówieniach warto przeglądać koszty i stały sposób finansowania działalności. Mniejsze podmioty powinny szczególnie uważnie śledzić swoje przychody, bo ich wyniki w indeksie są wyraźnie niższe niż u dużych graczy.
Dla pracowników i osób planujących zmianę pracy sygnały są mieszane. Wynagrodzenia i zatrudnienie wciąż notują odczyty powyżej 100 pkt, ale większość firm nie planuje zmian w zatrudnieniu, więc rynek pracy raczej nie przyspieszy. Dla inwestorów i kredytobiorców warto obserwować, czy spadek kosztów finansowania utrzyma się, bo może on w przyszłości zachęcić część firm do inwestycji.
Na podstawie: Wszystko co najważniejsze. Tekst opracowany redakcyjnie.