Wydanie wtorek, 23 czerwca 2026
Gospodarka, która napędza Polskę
Niezależny serwis informacyjny
Biz Dziennik Gospodarka, która napędza Polskę
Czytasz najnowsze wydanie
Biz Dziennik
Gospodarka

AI przyspieszy PKB Polski o 12 proc., ale grozi utratą 341 tys. miejsc pracy

Raport Banku Światowego pokazuje, że sztuczna inteligencja może przyspieszić wzrost PKB Polski do 2035 roku, ale też zagrozić zatrudnieniu.

Redakcja · 23 czerwca 2026
An elderly man receives a cup from a robotic arm in a modern office setting.
Fot. Pavel Danilyuk / Pexels · Pexels License

Sztuczna inteligencja może przyspieszyć wzrost PKB Polski o nawet 12 procent do 2035 roku, ale grozi utratą ponad 340 tys. miejsc pracy – wynika z raportu Banku Światowego “Navigating the Age of AI” zaprezentowanego w Ministerstwie Finansów. Transformacja cyfrowa polskiej gospodarki niesie zarówno ogromne szanse, jak i poważne wyzwania dla rynku pracy.

Potencjał wzrostu gospodarczego: 12 procent przyspieszenia PKB

Raport Banku Światowego wskazuje, że implementacja AI przez polskie firmy może znacząco przyspieszać wzrost gospodarczy. Jednak rzeczywista skala tego przyspieszenia zależy od kilku kluczowych czynników: mobilności siły roboczej, źródeł finansowania wdrażania technologii (krajowych czy zagranicznych) oraz tempa, w jakim polskie przedsiębiorstwa nauczą się efektywnie korzystać ze sztucznej inteligencji.

Im szybciej polskie firmy opanują umiejętności pracy z AI, tym większe będzie przyspieszenie wzrostu PKB. To oznacza, że inwestycje w edukację cyfrową i szkolenia pracowników mogą mieć bezpośredni wpływ na konkurencyjność całej gospodarki.

Które sektory będą rosnąć, a które kurczą się?

Wpływ sztucznej inteligencji na poszczególne branże będzie zróżnicowany. Raport Banku Światowego wskazuje wyraźne zwycięzców i przegranych transformacji cyfrowej.

SektorWpływ na zatrudnienieWpływ na wzrostCharakterystyka
Budownictwo+19%+23%Największy beneficjent AI
Usługi finansowe i ubezpieczenia-24%PozytywnyWzrost przychodów, spadek zatrudnienia
Usługi IT i programistyczneSpadekWzrostZmniejszenie etatów mimo rozwoju sektora
Usługi ogólneZmienneZmienneZależy od branży

Budownictwo ma szansę na dodatkowy wzrost o ponad 23 procent w stosunku do scenariusza “business as usual” (bez zmian technologicznych). Jednocześnie sektor będzie generować prawie 19 procent więcej miejsc pracy. To oznacza, że AI może stać się katalizatorem rozwoju dla branż, które potrzebują optymalizacji procesów i zwiększenia produktywności.

Z drugiej strony usługi finansowe czekają dramatyczne zmiany. Zatrudnienie w bankach, firmach ubezpieczeniowych i instytucjach finansowych może spaść o prawie 24 procent. Paradoksalnie, sam sektor usług finansowych będzie się rozwijać – to oznacza, że firmy będą generować wyższe przychody przy mniejszej liczbie pracowników.

Dramatyczne straty na rynku pracy: od 3 tys. do 341 tys. etatów

Najbardziej niepokojące prognozy dotyczą zatrudnienia. Bank Światowy przedstawia dwa scenariusze, które drastycznie się różnią w zależności od mobilności siły roboczej.

Scenariusz optymistyczny (wysoka mobilność siły roboczej): Spadek zatrudnienia wyniesie zaledwie 3 tys. etatów. To oznacza, że pracownicy zwolnieni z sektora finansowego czy IT mogą znaleźć pracę w budownictwie i innych branżach.

Scenariusz pesymistyczny (niska mobilność siły roboczej): Aż 341 tys. osób może stracić pracę i nie znaleźć zatrudnienia w innych sektorach. To oznacza, że bez efektywnych programów przekwalifikowania i wsparcia dla pracowników, polska gospodarka może zmierzyć się z poważnym kryzysem społecznym.

Różnica między tymi scenariuszami wynosi 338 tys. miejsc pracy – to pokazuje, jak kluczowa jest rola polityki rządowej w wspieraniu mobilności zawodowej i edukacji cyfrowej.

Co to oznacza dla polskiego budżetu?

Wpływ AI na finanse publiczne będzie dwustronny. Z jednej strony, automatyzacja i wzrost produktywności zmniejszą wpływy z tradycyjnych źródeł podatków, z drugiej – wzrost przychodów firm przyniesie nowe dochody do budżetu.

Według szacunków Banku Światowego w 2026 roku:

  • PIT spadnie o 0,2 procent PKB (mniej pracowników = mniejsze wpływy z podatku dochodowego)
  • Składki społeczne spadną o 0,6 procent PKB (najpoważniejszy spadek wpływów)
  • Podatek od firm wzrośnie o 0,1 procent PKB (wyższe zyski korporacyjne)
  • VAT wzrośnie o 0,3 procent PKB (wyższa konsumpcja dzięki wzrostowi PKB)

To oznacza, że polska fiskus będzie musiał się przystosować do nowej rzeczywistości – mniejszych wpływów ze składek społecznych i podatków dochodowych, ale wyższych dochodów z podatków od firm. Rząd będzie musiał rozważyć reformę systemu podatkowego, aby zapewnić stabilność finansów publicznych.

Kluczowe warunki sukcesu transformacji AI

Raport Banku Światowego jasno wskazuje, że pozytywny scenariusz nie jest gwarantowany. Wszystko zależy od decyzji podejmowanych dzisiaj przez polskie firmy, rząd i pracowników.

Mobilność siły roboczej jest najważniejszym czynnikiem. Pracownicy muszą mieć dostęp do programów przekwalifikowania, aby przejść z sektorów zagrożonych (finanse, IT) do sektorów rosnących (budownictwo, nowe usługi). To wymaga inwestycji w edukację i wsparcia ze strony państwa.

Tempo wdrażania AI przez polskie firmy bezpośrednio wpłynie na skalę wzrostu PKB. Przedsiębiorstwa, które szybko nauczą się wykorzystywać sztuczną inteligencję, zyskają konkurencyjną przewagę na rynku globalnym.

Źródła finansowania są równie ważne. Jeśli inwestycje w AI będą finansowane z zagranicy, część zysków będzie odpływać za granicę. Krajowe źródła finansowania mogą zapewnić, że więcej wartości pozostanie w polskiej gospodarce.

Transformacja cyfrowa Polski jest nieunikniona. Pytanie nie brzmi: “czy AI zmieni polską gospodarkę?”, ale raczej: “czy Polska będzie gotowa na te zmiany?” Odpowiedź zależy od działań podejmowanych teraz.

Najczęstsze pytania

O ile procent wzrośnie PKB Polski dzięki AI?

Według raportu Banku Światowego implementacja sztucznej inteligencji może przyspieszyć wzrost PKB Polski o nawet 12 proc. do 2035 roku. Jednak rzeczywisty wzrost zależy od mobilności siły roboczej, źródeł finansowania i tempa wdrażania AI przez polskie firmy.

Ile osób może stracić pracę z powodu AI w Polsce?

W scenariuszu niskiej mobilności siły roboczej aż 341 tys. osób może stracić pracę. Jeśli mobilność będzie wysoka, spadek zatrudnienia wyniesie zaledwie 3 tys. etatów. Różnica wynika z możliwości przekwalifikowania się pracowników.

Które sektory gospodarcze będą najbardziej dotknięte AI?

Sektor usług finansowych i ubezpieczeń straci prawie 24 proc. zatrudnienia. Programiści i pracownicy IT również będą narażeni na spadek liczby miejsc pracy, choć dokładne liczby nie zostały podane w raporcie.

Które branże skorzystają na wdrażaniu AI?

Budownictwo będzie największym beneficjentem AI – może urosnąć o ponad 23 proc. w stosunku do scenariusza bez zmian. Sektor zatrudnienia w budownictwie wzrośnie o prawie 19 proc. Usługi programistyczne i informatyczne również będą rozwijać się szybciej.

Jak AI wpłynie na budżet państwa?

AI obniży wpływy z podatku dochodowego od osób fizycznych (0,2 proc. PKB w 2026 r.) i składek społecznych (0,6 proc. PKB), ale zwiększy dochody z podatku od firm (0,1 proc. PKB) i VAT (0,3 proc. PKB).

Na podstawie: Forsal.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.