Co to jest indeks PMI i dlaczego jest ważny dla gospodarki?

Indeks PMI (Purchasing Managers' Index) to wskaźnik wyliczany na podstawie ankiet wypełnianych przez menedżerów firm produkcyjnych. Wartości poniżej 50 punktów wskazują na oczekiwane spadki produkcji w sektorze. PMI jest dobrym miernikiem przyszłych realnych danych o produkcji i stanowi barometr zdrowia gospodarki.

Dlaczego dane GUS o wzroście zamówień różnią się od wskazań PMI?

Metodyka badań jest inna. Badanie PMI obejmuje 200 firm produkcyjnych wybranych proporcjonalnie do ich udziału w PKB, podczas gdy dane GUS za maj zawierały głównie zamówienia z unijnego programu SAFE (44 mld euro) trafiające do firm zbrojeniowych, które wcześniej miały niższy udział w PKB i nie uczestniczą w ankiecie PMI.

Czy jest szansa na poprawę sytuacji w polskim przemyśle?

Dyrektor ekonomiczny S&P Global Trevor Balchin wskazuje, że jeśli negocjacje pokojowe między USA a Iranem pójdą dalej i spadek presji cenowej utrzyma się w trzecim kwartale, popyt może się ożywić. Dane za lipiec będą uważnie obserwowane pod kątem potencjalnego odbicia nastrojów.

Jak długo trwa obecny kryzys w polskim przemyśle?

Okres pogarszania się popytu przedłużył się do 15 miesięcy, a zatrudnienie w przemyśle maleje już czternasty miesiąc z rzędu. Spadek produkcji w czerwcu był najsilniejszy od prawie roku.

PMI przemysłu Polski najgorsze na świecie. Spadki zamiast wzrostów

Q: Które kraje mają najlepszą sytuację w przemyśle?

Najlepsze wskazania PMI ma Szwecja (58,3 pkt), na kolejnych miejscach: Tajwan, Irlandia i Japonia. Największą poprawę w porównaniu z poprzednim miesiącem zanotowały Czechy, Francja i Rosja.

Indeks PMI polskiego przemysłu spadł do 46,1 pkt w czerwcu. Polska ma najgorsze perspektywy spośród 26 analizowanych krajów.

Polska gospodarka stoi przed poważnym wyzwaniem w kluczowym dla niej sektorze produkcji — indeks PMI przemysłu spadł do najniższego poziomu na świecie wśród 26 analizowanych krajów, sygnalizując głęboką stagnację zamiast oczekiwanego wzrostu.

W czerwcu 2025 r. indeks PMI polskiego przemysłu obniżył się z 49,4 w maju do 46,1 pkt, co oznacza największy miesięczny zjazd od lipca ubiegłego roku. Dla wyjaśnienia: wszystkie wartości poniżej progu 50 punktów oznaczają oczekiwane spadki w sektorze. Indeks PMI wyliczany jest przez amerykańską firmę analityczną S&P Global na podstawie wystandaryzowanych dla całego świata ankiet wypełnianych przez menedżerów ponad 200 polskich firm produkcyjnych.

Polska najgorsza spośród 26 krajów

Porównanie międzynarodowe rysuje pesymistyczny obraz polskiego przemysłu. Na 26 krajów przeanalizowanych przez S&P Global, spadkowe nastroje w przemyśle obserwowane są tylko w pięciu: Polsce, Hiszpanii, RPA, Turcji i Indonezji. Nawet Rosja wykazuje pozytywne perspektywy.

Najlepsze wskazania ma przemysł Szwecji (58,3 pkt), a na kolejnych miejscach znajdują się Tajwan, Irlandia i Japonia. Największą poprawę w porównaniu z poprzednim miesiącem zanotowały Czechy, Francja i Rosja. Polska pozostaje jedynym krajem Unii Europejskiej w grupie krajów z najgorszymi prognozami.

Kraj	PMI czerwiec 2025	Trend
Szwecja	58,3	↑
Tajwan	52,8*	↑
Irlandia	51,5*	↑
Japonia	50,9*	↑
Polska	46,1	↓
Turcja	45,2*	↓
RPA	44,8	↓
Indonezja	42,1*	↓

*dane przybliżone na podstawie raportu

Co to oznacza dla polskiej gospodarki? Polska traci konkurencyjność w stosunku do innych krajów europejskich i światowych. Podczas gdy konkurenci inwestują i rozwijają produkcję, polski przemysł zmaga się z głębokim spadkiem popytu i pesymizmem menedżerów.

Zatrudnienie spada już 14 miesięcy z rzędu

Najgorsze wieści dotyczą rynku pracy w sektorze produkcji. Zatrudnienie w polskim przemyśle maleje już czternasty miesiąc z rzędu. W czerwcu tempo spadku nowych zamówień było najszybsze od czerwca 2025 r., przedłużając obecny okres pogarszania się popytu do 15 miesięcy.

Trevor Balchin, dyrektor ekonomiczny w S&P Global Market Intelligence, skomentował sytuację: “W czerwcu pogłębiło się spowolnienie w polskim przemyśle. Spadek produkcji był najsilniejszy od prawie roku, jednak mimo to zapasy niesprzedanych towarów wzrosły w najszybszym tempie od 21 miesięcy. Optymizm biznesowy gwałtownie spadł”.

Ta kombinacja — malejąca produkcja przy rosnących zapasach — wskazuje na strukturalny problem: firmy nie potrafią sprzedać tego, co produkują. To oznacza, że przyczyna nie leży w problemach z dostawami czy zasobami, lecz w niedostatecznym popycie na polskie produkty.

Rozbieżność między danymi GUS a PMI

Wcześniej Główny Urząd Statystyczny (GUS) informował o wzroście zamówień w maju o aż 143,3 proc. rok do roku. Ta pozytywna informacja stoi w ostrym kontraście z pesymistycznym wskazaniem PMI. Wyjaśnienie tkwi w metodyce badań.

Badanie PMI obejmuje ponad 200 respondentów wybranych proporcjonalnie do udziału poszczególnych branż w PKB. Tymczasem zamówienia monitorowane przez GUS w maju pochodziły głównie z unijnego programu SAFE, który dostarczył 44 mld euro dla polskiego przemysłu. Pieniądze te trafiły przede wszystkim do firm zbrojeniowych, które wcześniej miały niższy udział w PKB i prawdopodobnie nie uczestniczą w ankiecie PMI.

Innymi słowy, PMI pokazuje rzeczywistość w tej części gospodarki, która nie skorzysta z pieniędzy z SAFE. I rzeczywistość tej grupy firm wygląda bardzo źle. Jak zaznacza raport, kluczowym czynnikiem pogorszenia klimatu biznesowego w czerwcu był gwałtowny spadek nowych zamówień — tempo tego spadku było najszybsze od czerwca 2025 r.

Czy jest szansa na poprawę?

Balchin wskazuje na czynnik, który może być decydujący dla przyszłych miesięcy. Okres zbierania danych za czerwiec rozpoczął się 11 czerwca, czyli przed podpisaniem memorandum o porozumieniu w sprawie zaprzestania działań wojennych między Stanami Zjednoczonymi a Iranem 17 czerwca, i zakończył się 24 czerwca.

“Jeśli negocjacje posuną się dalej, dane za lipiec będą uważnie obserwowane pod kątem potencjalnego odbicia nastrojów” — prognozuje ekonomista. Dodatkowo, czerwcowe dane przyniosły nieco optymizmu odnośnie do inflacji — zarówno ceny surowców, jak i ceny wyrobów gotowych wzrosły w najwolniejszym tempie od trzech miesięcy.

“Jeżeli spadek presji cenowej utrzyma się w trzecim kwartale, popyt może się ożywić” — dodaje Balchin. To oznacza, że polska gospodarka czeka na zewnętrzne impulsy: ustabilizowanie sytuacji geopolitycznej i dalszy spadek inflacji mogą być szansą na odbicie.

Jednak obecne dane są wyraźnym sygnałem ostrzegawczym. Polski przemysł, filar polskiej gospodarki, wymaga natychmiastowej uwagi policymakers. Bez zdecydowanych działań mających na celu stymulowanie popytu i poprawę konkurencyjności, polska gospodarka może znaleźć się w długotrwałej stagnacji.