Pfizer zajął wierzytelności PAŻP. Rząd interweniuje w sporze

Pfizer zajął wierzytelności Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej w celu egzekwowania wyroku sądu brukselskiego, który zobowiązał Polskę do zapłacenia ponad 5,6 miliarda złotych za niezebrane szczepionki COVID-19. Zajęcie oznacza wstrzymanie dostępu do opłat trasowych, które stanowią ponad 80 procent przychodów agencji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo żeglugi powietrznej nad Polską.

Jak doszło do konfliktu Pfizer–Polska?

Spor sięga czasów pandemii COVID-19. Rząd Mateusza Morawieckiego zamówił u Pfizera 64 miliony dawek szczepionek, ale ostatecznie ich nie odebrał i nie zapłacił za nie. Koncern farmaceutyczny pozwał Polskę, a sąd pierwszej instancji w Brukseli wydał wyrok 1 kwietnia 2026 roku, zobowiązując nasz kraj do:

• Odebrania około 64 milionów dawek szczepionki przeciwko COVID-19
• Zapłacenia 5 miliardów 644 milionów złotych
• Pokrycia około 170 milionów złotych kosztów procesowych

Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało odwołanie od wyroku, ale jest to wyrok nieprawomocny, a zegar na apelację już tyka.

Zajęcie wierzytelności PAŻP — co to oznacza?

W piątek 1 lipca Polska Agencja Żeglugi Powietrznej otrzymała od Eurocontrol (Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej) informację o zajęciu jej wierzytelności z tytułu należnych opłat trasowych. To oznacza, że Pfizer — działając za pośrednictwem mechanizmów egzekwowania prawa — wstrzymuje przekazywanie PAŻP wszelkich środków pochodzących z opłat trasowych, zarówno już zgromadzonych, jak i wpływających w przyszłości.

Dla PAŻP jest to poważny problem operacyjny. Opłaty trasowe stanowią ponad 80 procent przychodów agencji i są podstawowym źródłem finansowania jej działalności. Bez nich agencja nie mogłaby normalnie funkcjonować, a to miałoby bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo żeglugi powietrznej nad Polską.

Reakcja rządu i zapewnienia wsparcia

Rząd szybko zareagował na ruch Pfizera. Premier Donald Tusk w piątek zapewnił, że Polska Agencja Żeglugi Powietrznej nie będzie pozostawiona bez pomocy:

Rozmawiałem z ministrem finansów i my oczywiście nie zostawimy Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej bez pomocy, tak że nie będzie problemu, jeśli chodzi o funkcjonowanie PAŻP-u, ale problem tego sporu prawnego z Pfizerem pozostaje.

Tusk podkreślił, że rząd będzie szukać rozwiązania sprawy, jednocześnie opisując ją jako “dość paskudną”. Minister infrastruktury Dariusz Klimczak potwierdził, że płynność żeglugi powietrznej jest priorytetem i że rozmawiał z ministrem finansów o zabezpieczeniu odpowiednich środków na funkcjonowanie PAŻP.

Kto ponosi odpowiedzialność?

Tusk jednoznacznie wskazał na poprzedni rząd jako źródło problemu:

To rząd Mateusza Morawieckiego zamówił szczepionki w Pfizerze, a następnie ich nie odebrał i za nie nie zapłacił. Jesteśmy skarżeni przez Pfizera na miliardy złotych.

Premier zaznaczył, że społeczeństwo może być zmuszone do pokrycia tej kary: “Tak, to my wszyscy, państwo też, będziemy być może musieli płacić”.

Działania PAŻP i perspektywy rozwiązania

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej nie pozostaje bierna. Podejmuje wszelkie działania zmierzające do uchylenia zabezpieczenia i zwolnienia środków finansowych. Agencja przygotowuje formalny sprzeciw, który zostanie wniesiony w wymaganym terminie, i współpracuje z Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwymi organami państwa.

Równocześnie, we współpracy z instytucjami krajowymi, PAŻP podejmuje działania mające na celu zabezpieczenie alternatywnych źródeł finansowania, aby zapewnić nieprzerwaną realizację swoich zadań.

Co to oznacza dla Polski i branży lotniczej?

Spor z Pfizerem to nie tylko kwestia finansowa — to test zdolności polskiego państwa do zarządzania zobowiązaniami międzynarodowymi. Zajęcie wierzytelności PAŻP pokazuje, że koncerny farmaceutyczne są gotowe sięgać po drastyczne kroki egzekucji, a mechanizmy międzynarodowe (takie jak Eurocontrol) są skutecznym narzędziem do egzekwowania wyroków sądowych.

Dla branży lotniczej zajęcie opłat trasowych stanowi precedens niepokojący. Jeśli PAŻP będzie zmuszona do funkcjonowania na podstawie doraźnego wsparcia budżetowego zamiast regularnych przychodów, może to wpłynąć na inwestycje w infrastrukturę i bezpieczeństwo żeglugi powietrznej. Dlatego właśnie rząd szybko zareagował zapewnieniami wsparcia — przerwanie operacji PAŻP byłoby katastrofą dla całej branży.

Sprawę komplikuje fakt, że wyrok nie jest prawomocny. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało odwołanie, co oznacza, że spór będzie się ciągnąć, a zajęcie wierzytelności może być jedynie pierwszym etapem egzekucji. Ostateczna rozliczenie między Polską a Pfizerem może trwać jeszcze lata i pochłonąć znacznie więcej zasobów publicznych.