Inflacja w Polsce odbija. Obniżki stóp procentowych znowu niepewne

Inflacja w Polsce odbija w górę po kilkumiesięcznym spadku, a perspektywy obniżek stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej stały się znacznie mniej pewne. Choć czerwcowe dane napawały optymizmem, połączenie wygaśnięcia rządowego wsparcia dla cen paliw i ponownej eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie stawia przed Radą poważne wyzwania.

Czerwcowa inflacja trafiła w cel — ale to może być ostatnia dobra wiadomość

Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) w Polsce spadł w czerwcu do 2,5 proc. rok do roku, co oznaczało trafienie dokładnie w cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego. Było to znaczące odbicie od 3,1 proc. zanotowanego w maju. Głównym motorem spadku były hamowanie dynamiki cen paliw oraz niższe ceny żywności — kategorie, które w poprzednich miesiącach napędzały inflację.

Ekonomyści ING Banku Śląskiego i Credit Agricole Banku Polska zwrócili uwagę na szczególnie ważny wskaźnik: inflacja bazowa (nieuwzględniająca cen energii, paliw i żywności) spadła w czerwcu do 3 proc. z 3,1 proc. w maju. To sugeruje, że szok podażowy związany z konfliktem na Bliskim Wschodzie nie generuje szerszej presji na wzrost cen innych towarów i usług. Wtórne efekty pozostały ograniczone i koncentrowały się jedynie w wybranych kategoriach.

Wygaśnięcie CPN i eskalacja na Bliskim Wschodzie — idealna burza inflacyjna

Optymiści z czerwca szybko musieli zmienić zdanie. W czerwcu obowiązywał jeszcze rządowy pakiet CPN (Centralny Punkt Negocjacyjny), obniżający ceny paliw. W lipcu, po wygaśnięciu tego wsparcia, ceny benzyny i oleju napędowego wzrosły nawet o 90 groszy na litrze, co natychmiast uwidoczniło się w wyższych rachunkach kierowców.

Na to nałożyła się ponowna eskalacja napięcia na Bliskim Wschodzie, która znowu winduje ceny ropy naftowej. Analitycy Banku Pocztowego wskazali, że w tych okolicznościach wskaźnik CPI najprawdopodobniej znowu znalazł się w lipcu powyżej 3 proc. rok do roku.

Ekonomyści Banku Millennium podkreślili szczególnie niekorzystną sytuację na rynku gazu ziemnego. Ceny kontraktów TTF Dutch są obecnie o blisko 70 proc. wyższe niż przed wybuchem konfliktu. To rodzi realne ryzyko wzrostu cen nośników energii dla gospodarstw domowych w przyszłym roku, a także wyższych cen nawozów, żywności i produktów chemicznych. Około 55 proc. wyżej względem poziomów z końca lutego kształtują się również ceny benzyny i oleju napędowego.

Scenariusze obniżek stóp procentowych — ekonomiści mocno podzieleni

Bank/Instytucja	Scenariusz obniżek	Uzasadnienie
Credit Agricole	Jedna obniżka we wrześniu (0,25 pkt proc.)	Inflacja powinna kształtować się blisko celu NBP w lipcu-sierpniu
Bank Pocztowy	Możliwa obniżka w listopadzie (0,25 pkt proc.)	Tylko jeśli sytuacja na Bliskim Wschodzie się uspokoi
PKO BP	Dwie obniżki w II półroczu 2027 r.	Oczekiwany przejściowy wzrost inflacji powyżej 3,5 proc.
ING Bank Śląski	Brak obniżek w 2024 r.	Rosnąca inflacja i utrzymująca się niepewność
Erste Bank Polska	Ostrożne i warunkowe podejście	Podwyższona inflacja bazowa do końca roku

Rada Polityki Pieniężnej na początku lipca zdecydowała o utrzymaniu stóp procentowych bez zmian — stopa referencyjna NBP wynosi nadal 3,75 proc. Wcześniej przez prawie rok koszt pieniądza nad Wisłą spadł o 2 punkty procentowe. Dzień po posiedzeniu RPP prezes Adam Glapinski ku zaskoczeniu rynku zaczął sugerować możliwość obniżek stóp procentowych po wakacjach.

Jednak późniejsze wypowiedzi innych członków RPP wzięły pod uwagę nowe warunki geopolityczne. Ekonomiści ING zwrócili uwagę, że łagodne podejście NBP odstaje od umiarkowanie jastrzębiego nastawienia innych banków centralnych (czeskiej, europejskiego, amerykańskiego), trochę ignorując odnowienie konfliktu na Bliskim Wschodzie.

Co to oznacza dla polskich kredytobiorców i przedsiębiorstw?

Niepewność co do ścieżki stóp procentowych ma konkretne konsekwencje dla gospodarki. Osoby rozważające spłatę kredytów hipotecznych lub inwestycje mają trudności z planowaniem — obniżki mogą przyjść wcześniej lub później, niż się spodziewają. Przedsiębiorstwa, szczególnie eksportujące, muszą liczyć się z dalszym osłabieniem złotego wobec dolara, które dodatkowo podnosi koszty importu.

Ekonomyści Banku Millennium podkreślili, że osłabienie złotego szczególnie nie sprzyja ograniczaniu skutków wzrostu cen na rynkach międzynarodowych. To tworzy dodatkową presję inflacyjną, którą trudno będzie złamać obniżkami stóp.

Większość analityków zakłada, że inflacja w Polsce będzie się kształtować w przedziale 2,5-3,5 proc. do końca roku, czyli pozostanie w przedziale odchyleń od celu tolerowanym przez NBP (1,5-3,5 proc.). Jednak perspektywy na 2025 rok, szczególnie w kontekście ryzyka blokady cieśniny Ormuz i potencjalnego wzrostu cen energii, pozostają niepewne. To oznacza, że Rada Polityki Pieniężnej będzie musiała balansować między wsparciem wzrostu gospodarczego a utrzymaniem inflacji pod kontrolą — zadanie, które w obecnych warunkach geopolitycznych jest niezwykle skomplikowane.