Jakie jest wykorzystanie mocy produkcyjnych w polskim przemyśle w 2024 r.?

W lipcu 2024 r. przeciętne wykorzystanie mocy produkcyjnych w polskim przemyśle wyniosło 78,7 proc., co stanowi wieloletni rekord — ostatnio taki poziom odnotowano w lipcu 2022 r. Wzrost rok do roku wyniósł 1 pkt proc.

Które branże pracują na pełnych obrotach?

Firmy zajmujące się naprawą i instalowaniem maszyn pracują na 86,5 proc. mocy, producenci podstawowych farmaceutyków na 86,2 proc., a producenci odzieży na 86,1 proc. — wszystkie zbliżają się do granic możliwości przerobowych.

Czy producenci farmaceutyków pobili rekord?

Tak, producenci podstawowych substancji farmaceutycznych osiągnęli 86,2 proc. wykorzystania mocy, co stanowi rekord historyczny w całej historii badań GUS — nigdy wcześniej poziom nie był tak wysoki.

Które sektory mają problemy z niedostatecznym wykorzystaniem mocy?

Sektor wytwarzania koksu i produktów rafineryjnych (JSW, Orlen) notuje zaledwie 72,5 proc. wykorzystania mocy, a produkcja metali wyniosła poniżej 75 proc. — to największe problemy w gospodarce.

Co oznacza wysokie wykorzystanie mocy dla pracowników?

W branżach pracujących na ponad 85 proc. mocy pracownicy są bezpieczni przed redukcjami, a ich prośby o podwyżki będą rozpatrywane z przychylnością ze strony pracodawców.

Polskie firmy pracują na pełnych obrotach. Rekordy wykorzystania mocy

Przemysł polski w lipcu 2024 r. osiągnął wieloletnie rekordy wykorzystania mocy produkcyjnych: 78,7 proc. w przemyśle i 83,9 proc. w budownictwie.

Polskie firmy w lipcu 2024 r. pracowały na pełnych obrotach — przeciętne wykorzystanie mocy produkcyjnych w przemyśle wyniosło 78,7 proc., a w budownictwie aż 83,9 proc., co stanowi wieloletnie rekordy wynika z badania Głównego Urzędu Statystycznego.

Wzrost był dynamiczny: rok do roku wykorzystanie mocy w przemyśle wzrosło o 1 pkt proc., a od czerwca o 0,2 pkt proc. Poprzednio wyższy poziom niż 78,7 proc. w lipcu br. odnotowano w lipcu 2022 r., czyli cztery lata temu. Najlepszy historycznie wynik w przemyśle przypadł lipcu 2018 r. (83,5 proc.), co pokazuje, że lipiec jest szczególnym miesiącem dla sezonowości produkcji.

Budownictwo na historycznym szczycie

Sektor budowlany osiągnął jeszcze lepsze wyniki. Poprzednio lepszy rezultat niż 83,9 proc. trzeba szukać w grudniu 2019 r., a rekord historyczny padł we wrześniu 2018 r. (87,2 proc.). Wzrost wykorzystania mocy w budownictwie sugeruje ożywienie na rynku nieruchomości i wzrost inwestycji infrastrukturalnych.

Które branże pracują na granicy możliwości?

Niektóre sektory zbliżają się już do absolutnych limitów swoich zdolności produkcyjnych. Firmy zajmujące się naprawą, konserwacją i instalowaniem maszyn osiągnęły 86,5 proc. wykorzystania potencjału produkcyjnego, producenci podstawowych substancji farmaceutycznych — 86,2 proc., a producenci odzieży — 86,1 proc.

Na 85 proc. swoich możliwości pracuje przemysł produkcji pozostałego sprzętu transportowego, czyli producentów pociągów, statków czy helikopterów. Eksperckie źródła sugerują, że znaczną rolę odgrywają tu zamówienia związane z Centralnym Portem Komunikacyjnym (CPK) oraz kontrakty wojskowe.

Rekord historyczny w farmacji

Producenci podstawowych farmaceutyków pobili w lipcu 2024 r. rekord historyczny — nigdy wcześniej w całej historii badań GUS poziom wykorzystania mocy nie był tak wysoki. To może oznaczać konieczność podjęcia inwestycji we wzrost potencjału produkcyjnego, aby sprostać rosnącemu popytowi. Wysokie wykorzystanie mocy w branży instalacyjno-naprawczej sugeruje jednocześnie, że część branż właśnie zwiększa swoje moce przerobowe.

Produkcja skóry — wzrost o 4,5 pkt proc.

Branża produkcji wyrobów ze skóry odnotowała największy wzrost wykorzystania potencjału w ciągu roku — o 4,5 pkt proc. do 82,9 proc. Analitycy wskazują na dwa główne czynniki: zamówienia dla armii oraz kłopoty z dostawami z Chin, które pogorszyły się na skutek wzrostu cen paliw z powodu konfliktów na Bliskim Wschodzie i Ukrainie.

Perspektywy zatrudnienia w branżach o wysokim wykorzystaniu

W branżach pracujących na ponad 85 proc. swoich mocy pracownicy mogą czuć się bezpiecznie. Redukcje zatrudnienia są w takich warunkach mało prawdopodobne, a prośby o podwyżki będą rozpatrywane z przychylnością. Pracodawcy w tych sektorach konkurują o talenty i chętnie inwestują w utrzymanie doświadczonej kadry.

Ciemna strona: koksu i rafinerii

Jednak nie wszystkie branże uczestniczą w tym ożywieniu. Sektor wytwarzania koksu (JSW) i produktów rafineryjnych (Orlen) notuje spadek do zaledwie 72,5 proc. wykorzystania mocy. To gorzej niż w styczniu 2023 r. (74,8 proc.), a rok do roku nastąpił spadek o aż 12,4 pkt proc. — największy ze wszystkich monitorowanych przez GUS sektorów. Historycznie gorzej było jedynie w kwietniu 2013 r. (63,9 proc.).

Branża	Wykorzystanie mocy (lipiec 2024)	Zmiana rok do roku	Status
Naprawy i instalacje maszyn	86,5%	—	Blisko granic
Farmaceutyki (rekord historyczny)	86,2%	—	Blisko granic
Produkcja odzieży	86,1%	—	Blisko granic
Transport (pociągi, statki, helikoptery)	85,0%	—	Blisko granic
Przemysł ogółem	78,7%	+1,0 pkt proc.	Wieloletni rekord
Budownictwo	83,9%	—	Wieloletni rekord
Produkcja wyrobów ze skóry	82,9%	+4,5 pkt proc.	Wzrost
Elektronika i komputery	80,7%	-5,1 pkt proc.	Spadek
Produkcja metali	~74%	-0,7 pkt proc.	Poniżej 75%
Kokus i produkty rafineryjne	72,5%	-12,4 pkt proc.	Największy spadek

Problemy w produkcji metali

Poniżej 75 proc. wykorzystania mocy jest również w branży produkcji metali, gdzie rok do roku wskaźnik obniżył się o 0,7 pkt proc. Liderem w tym sektorze jest ArcelorMittal Poland, który niedawno zapowiedział plany otwarcia produkcji superszyn. Jednak ceny energii, podniesione przez parapodatek ETS, spowodowały likwidację huty w Chorzowie. Dane GUS pokazują, że problem nadmiaru mocy produkcyjnych w całej branży metalurgicznej się jeszcze nie skończył.

Spadek w elektronice i komputerach

Znacząco spadło wykorzystanie możliwości wytwórczych w branży produkcji komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych — o 5,1 pkt proc. rok do roku do 80,7 proc. Eksperci zwracają uwagę na zaostrzenie kryteriów w przetargach ogłaszanych przez państwowe instytucje, które ograniczyło oferty do zaledwie dwóch producentów (HP i Dell), eliminując ze startu polskich producentów. To może mieć długofalowe konsekwencje dla zdolności konkurencyjnych krajowego sektora elektroniki.

Co to oznacza dla gospodarki?

Wysoki poziom wykorzystania mocy produkcyjnych to sygnał zdywersyfikowanego wzrostu gospodarczego — polskie firmy nie tylko pracują więcej, ale robią to w wielu branżach jednocześnie. Jednak polaryzacja między branżami pracującymi na pełnych obrotach a sektorem koksu i rafinerii wskazuje na strukturalne problemy związane z transformacją energetyczną i zmianami na rynku globalnym. Inwestycje w zwiększenie mocy w branżach zbrojeniowych i farmaceutycznych sugerują, że polska gospodarka przystosowuje się do nowych wyzwań geopolitycznych i zdrowotnych. Jednocześnie problemy w sektorze elektroniki i metali pokazują, że polska gospodarka musi się zmierzyć z konkurencją z Azji i zmianami w polityce zamówień publicznych.