Polski import węgla energetycznego wzrósł o 168 proc. w H1 2026

Polski import węgla energetycznego doświadczył w pierwszym półroczu 2026 roku dynamicznego wzrostu, który sygnalizuje głębokie zmiany na europejskim rynku energii. Sprowadzenie 3,06 mln ton węgla w zaledwie sześciu miesięcy reprezentuje wzrost o 168 procent w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego, co wskazuje na gwałtowną zmianę strategii zaopatrzeniowej polskich importerów.

Skalę wzrostu najlepiej ilustruje porównanie z historycznymi danymi

Tempo importu w pierwszej połowie 2026 roku było tak intensywne, że do lipca br. Polska sprowadziła już ilości prawie równe całorocznym obrotem z 2024 roku. Dla perspektywy: ostatnim rokiem, w którym zaobserwowano porównywalne wolumeny importu, był 2022 rok. Oznacza to, że obecny wzrost nie jest anomalią, lecz powrotem do warunków sprzed kilku lat, choć w znacznie skróconym horyzoncie czasowym.

Skąd pochodzi polski węgiel?

Struktura dostaw jest wyraźnie zdywersyfikowana geograficznie, choć z wyraźnym udziałem jednego dostawcy. Kazachstan dostarcza ponad połowę polskiego importu węgla energetycznego, co czyni ten kraj kluczowym partnerem handlowym w sektorze paliwowo-energetycznym. Kolumbia, tradycyjnie obecna na europejskich rynkach węgla, przyczyniła się 1 mln ton w 2026 roku. Za import odpowiadają głównie niezależne firmy i pośrednicy, którzy reagują na zmienną sytuację na rynkach surowców i energii.

Co napędza wzrost importu węgla?

Wzrost importu węgla nie wynika z przypadkowego zbiegów okoliczności. Dwa główne czynniki determinują obecną dynamikę: obawy o dostępność gazu na rynkach europejskich oraz rosnące ceny energii elektrycznej. W warunkach niepewności dotyczącej dostaw gazu, przedsiębiorstwa energetyczne — największy konsument węgla energetycznego — poszukują alternatywnych źródeł energii do zasilania elektrowni węglowych.

Zjawisko to nie jest ograniczone do Polski. Na świecie obserwuje się wyraźny trend przechodzenia z gazu na węgiel (ang. gas-to-coal switching), szczególnie widoczny w Japonii, Korei Południowej, Chinach i w Europie. Jedną z przyczyn wzrostu cen gazu są ograniczenia w transporcie LNG przez cieśninę Ormuz, co zmusza importerów do szukania rozwiązań alternatywnych.

Co to oznacza dla Polski?

Polska, jako kraj o tradycji górnictwa węglowego, ale również importujący znaczne ilości surowca, znajduje się w szczególnej sytuacji. Wzrost importu węgla energetycznego wskazuje na to, że krajowe zasoby nie wystarczają do pokrycia popytu, szczególnie w warunkach wzrostu cen konkurencyjnych źródeł energii. Jednocześnie, wzrost importu węgla może złagodzić presję na ceny energii elektrycznej dla odbiorców, choć nie rozwiązuje długoterminowego problemu transformacji energetycznej.

Warto zauważyć, że wzrost importu węgla zbiegł się w czasie z niedoborem pelletu opałowego w zimie 2025/2026 roku. To sugeruje, że polski sektor energetyki i ogrzewania zmaga się z wielowymiarową presją na dostępność i ceny paliw.

Perspektywa globalna

Międzynarodowa Agencja Energii (MEA) prognozuje, że globalny popyt na węgiel wzrośnie o 1,2 procent do 8,94 mld ton. Prognoza ta potwierdza, że trend obserwowany w Polsce jest częścią szerszego ruchu na rynkach światowych. Wzrost popytu na węgiel w skali globalnej, połączony z ograniczeniami w dostępności gazu, sugeruje, że węgiel pozostanie istotnym paliwem w miksie energetycznym przez kolejne lata, wbrew wcześniejszym prognozom o szybkim wycofywaniu się z tego źródła.

Polska, importując węgiel w takim tempie, dostosowuje się do realnych warunków rynkowych i potrzeb energetycznych kraju. Jednak wzrost ten również podkreśla znaczenie dywersyfikacji źródeł energii i inwestycji w odnawialne źródła energii jako długoterminową strategię bezpieczeństwa energetycznego.