Gospodarczy sukces Polski: skąd wziął się wyjątkowy wzrost?
Dlaczego Polska odnotowała wyjątkowy wzrost gospodarczy w ostatnich 40 latach? Sprawdź, jakie czynniki wskazuje ekonomista prof.
Gospodarczy sukces Polski w ostatnich czterdziestu latach wynika, zdaniem prof. Marcina Piątkowskiego z Akademii Leona Koźmińskiego, z połączenia wykształcenia, przedsiębiorczości, umiarkowanych nierówności dochodowych, pragmatyzmu elit i członkostwa w Unii Europejskiej.
Ekonomista, autor książki „Europe’s Growth Champion”, uznaje ten wzrost za wyjątkowy w skali całego kontynentu. Jego ocenę przytoczył norweski dziennik Aftenposten, a poniższy tekst porządkuje ją i zestawia z realiami, które warto znać, by zrozumieć, co stoi za tym sukcesem.
Skąd wziął się wyjątkowy wzrost Polski?
Według prof. Piątkowskiego za wzrostem stoją przede wszystkim czynniki społeczne i instytucjonalne, a nie zasoby naturalne. Ekonomista wymienia trzy elementy, które wzajemnie się wspierają.
Kapitał ludzki i przedsiębiorczość
Wykształcenie społeczeństwa tworzy bazę dla nowych firm i innowacji. Przedsiębiorczość przekłada tę wiedzę na działalność gospodarczą. Istotne jest także to, że nierówności dochodowe pozostają niewielkie, co sprzyja szerokiemu uczestnictwu obywateli w rozwoju kraju.
Pragmatyzm elit i rola Unii Europejskiej
Trzecim filarem jest pragmatyzm elit gospodarczych, czyli gotowość do podejmowania praktycznych decyzji ponad podziałami. Do tego dochodzi członkostwo w Unii Europejskiej, które dało polskiej gospodarce dostęp do wspólnego rynku i funduszy rozwojowych.
Czy Polska rozwijała się bez bogactw naturalnych?
Tak. Prof. Piątkowski podkreśla, że polski rozwój nie opierał się na znaczących zasobach naturalnych, co odróżnia go od wielu krajów, których dobrobyt wynika z surowców. Ten model ma dla gospodarki wymiar strategiczny, ponieważ kapitał ludzki i instytucje są zasobami, które można rozwijać, a nie tylko wykorzystywać.
| Czynnik sukcesu | Rodzaj czynnika | Znaczenie dla rozwoju |
|---|---|---|
| Wykształcenie | Kapitał ludzki | Podstawa innowacji i pracy o wyższej wartości |
| Przedsiębiorczość | Społeczny | Tworzenie firm i miejsc pracy |
| Niewielkie nierówności dochodowe | Społeczny | Szersze uczestnictwo w rozwoju |
| Pragmatyzm elit gospodarczych | Instytucjonalny | Praktyczne decyzje ponad podziałami |
| Członkostwo w Unii Europejskiej | Instytucjonalny | Dostęp do wspólnego rynku i funduszy |
Dlaczego sukces Polski jest słabo widoczny za granicą?
Według prof. Piątkowskiego skala polskiego osiągnięcia nie jest dostrzegana poza granicami kraju w takim stopniu, na jaki zasługuje. W rozmowie z Aftenposten ekonomista stwierdził: „Przeżywamy złoty wiek Polski.” Taka opinia zestawiona z czterdziestoletnim okresem wzrostu pokazuje, że kwestia wizerunku gospodarki pozostaje w tyle za jej realnymi wynikami.
Co to oznacza dla Ciebie?
Dla czytelnika najważniejszy wniosek jest taki, że rozwój gospodarczy opiera się na czynnikach, które można świadomie wzmacniać: edukacji, przedsiębiorczości, uczciwym podziale dochodów i sprawnych instytucjach. Osoby planujące własną firmę mogą traktować przedsiębiorczość jako główny motor wzrostu, a inwestorzy powinni zwracać uwagę na kraje, które rozwijają się bez zależności od surowców. Pracownicy i studenci zyskują z kolei jasny sygnał, że inwestycja w kwalifikacje pozostaje jednym z najlepiej uzasadnionych wyborów w gospodarce opartej na wiedzy.
Na podstawie: Moja Norwegia. Tekst opracowany redakcyjnie.