Polska gigafabryka AI. Rząd inwestuje 400 mln zł w centrum obliczeniowe

Polska oficjalnie wkroczyła w grę o europejskie supermoce obliczeniowe. Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski podpisał Joint Procurement Agreement — porozumienie w sprawie wspólnego postępowania przetargowego — które formalnie włącza Polskę do unijnej inicjatywy gigafabryk sztucznej inteligencji.

Co to jest gigafabryka AI i po co Polsce?

Gigafabryka sztucznej inteligencji to zaawansowana infrastruktura przeznaczona do trenowania, rozwijania i wdrażania modeli AI. Jej celem jest zapewnienie firmom, naukowcom i administracji publicznej dostępu do ogromnej mocy obliczeniowej i zaawansowanych usług sztucznej inteligencji. W praktyce chodzi o budowę centrów danych o skalach, które do tej pory były dostępne głównie w Stanach Zjednoczonych czy Chinach.

Dla Polski to szansa na wyrównanie dystansu technologicznego względem zachodniej Europy i budowę własnego ekosystemu AI. Bez takiej infrastruktury polskie firmy i naukowcy byliby skazani na korzystanie z obcych rozwiązań, co wiąże się z uzależnieniem technologicznym i wyższymi kosztami.

Polska ma wsparcie sąsiadów — czy to gra zespołowa?

Standerski podkreślił, że „trwają przygotowania do podpisania porozumienia z rządem czeskim, a Polska ma również wsparcie Litwy i prowadzi rozmowy z kolejnymi partnerami w UE”. To sygnał, że Warszawa nie idzie solo, ale buduje koalicję krajów Europy Środkowej i Wschodniej zainteresowanych gigafabryką.

Takie podejście ma sens: wspólne przetargi zwiększają siłę przetargową wobec Komisji Europejskiej i potencjalnych inwestorów. Jednocześnie pozwala rozłożyć ryzyko i koszty między kraje. Jednak ostateczna decyzja o lokalizacji fabryki będzie zależeć od Komisji Europejskiej i wyników konkurencji między konsorcjami.

Ile pieniędzy Polska wyłoży i jakie są terminy?

14 lipca 2025 roku rząd przyjął uchwałę gwarantującą wkład ponad 400 mln zł w największe centrum obliczeniowe na terenie Polski. To znacząca suma — dla porównania, średni budżet polskiego startupa technologicznego to kilka milionów złotych. Jednak w kontekście europejskich inwestycji w AI to kwota, która pokazuje ambicje, ale też realistyczną skalę zaangażowania.

Polska zabiega o realizację projektu średniej skali, docelowo odpowiadającego co najmniej 75 tys. akceleratorom AI — specjalistycznym chipom służącym do trenowania modeli sztucznej inteligencji.

Element	Termin/Wartość
Ogłoszenie przetargu	Po 20 lipca 2025 r.
Okres na zgłoszenia konsorcjów	15 tygodni od ogłoszenia
Podpisanie umów ze zwycięzcami	Początek 2027 r.
Uruchomienie fabryk	2028 r.
Wkład finansowy Polski	Ponad 400 mln zł
Docelowa liczba akceleratorów AI	Co najmniej 75 tys.

Kto faktycznie będzie zarządzać fabryką?

Tu pojawia się ważny szczegół: za funkcjonowanie gigafabryk AI będą odpowiadać prywatne konsorcja, a nie rząd. To oznacza, że inwestorzy, operatorzy infrastruktury cyfrowej, dostawcy technologii i usług cyfrowych będą głównymi aktorami. Rząd pełni rolę gwaranta — gwarantuje, że będzie kupować moc obliczeniową od pierwszego dnia działania fabryki.

Standerski wyjaśnił: „od pierwszego dnia działania gigafabryki część jej mocy obliczeniowych będzie już sprzedana”. To kluczowe — fabryka nie będzie czekać na klientów, bo rząd już rezerwuje jej usługi. To zmniejsza ryzyko dla inwestorów i czyni projekt atrakcyjniejszym dla prywatnych konsorcjów.

Co to oznacza dla polskiej gospodarki i innowacji?

Gigafabryka AI w Polsce mogłaby stać się katalizatorem transformacji cyfrowej. Dostęp do dużych mocy obliczeniowych przyciągnąłby firmy technologiczne, startups i centra badawcze. Polska mogłaby stać się hubem dla firm chcących rozwijać rozwiązania AI w Europie Środkowo-Wschodniej.

Jednak sukces zależy od kilku czynników. Po pierwsze, trzeba wygrać przetarg — konkurencja będzie ostra, bo każdy kraj chce swoją fabrykę. Po drugie, infrastruktura musi być wspierana odpowiednimi talentami — inżynierami, data scientistami, specjalistami od AI. Po trzecie, potrzebne są regulacje wspierające innowacje, a nie je hamujące.

Inicjatywa European High Performance Computing Joint Undertaking (EuroHPC JU) planuje wybór siedmiu gigafabryk łącznie — czterech projektów średniej skali i trzech dużej skali. Polska walczy o miejsce w gronie średniej skali, co jest realistycznym celem, biorąc pod uwagę jej położenie geograficzne i potencjał techniczny.