Program SAFE: jak 148 mld zł na zbrojenia wpłynie na polską gospodarkę

Program SAFE to największa unijną pożyczka dla Polski przeznaczona na modernizację uzbrojenia i sprzętu wojskowego, której wartość przekracza 100 miliardów złotych. Polska jest największym beneficjentem tego unijnego instrumentu finansowania, który ma przekształcić kraj w zbrojne przedmarium Europy. Analitycy banku Credit Agricole przyjrzeli się szczegółowej strukturze wydatków i wpływowi programu na dynamikę polskiej gospodarki.

Jak rozłożą się pieniądze z SAFE?

Rząd zaplanował realizację programu na lata 2026–2027 jako okres największych wydatków. Według szacunków Credit Agricole w 2026 roku wydatkowane zostanie około 42 miliardów złotych, a w 2027 roku kolejne 15 miliardów złotych. W kolejnych latach strumień pieniędzy będzie maleć, choć nadal będzie odczuwalny dla produkcji przemysłowej.

Największą część środków — 47,6 miliarda złotych — przeznaczono na systemy artyleryjskie. Drugą pozycję zajmuje obrona przeciwlotnicza, przeciwrakietowa, systemy bezzałogowe i antydronowe z budżetem 44,2 miliarda złotych. Te dwie kategorie stanowią łącznie prawie 62 procent całego programu.

Segment zbrojeniowy	Budżet (mld zł)	Udział w programie
Systemy artyleryjskie	47,6	32,1%
Obrona przeciwlotnicza, drony, antydronowe	44,2	29,8%
Walka naziemna i systemy wsparcia	32,3	21,8%
Amunicja i pociski rakietowe	23,8	16,1%
Transport strategiczny i zasoby kosmiczne	13,6	9,2%
Cyberbezpieczeństwo i sztuczna inteligencja	5,1	3,4%
Program Bezpieczny Bałtyk	3,4	2,3%

Pozostałe segmenty programu obejmują walkę naziemną i systemy wsparcia (32,3 miliarda złotych), amunicję i pociski rakietowe (23,8 miliarda złotych), transport strategiczny i zasoby kosmiczne (13,6 miliarda złotych), cyberbezpieczeństwo i rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji (5,1 miliarda złotych) oraz program Bezpieczny Bałtyk (3,4 miliarda złotych).

Jakie są największe kontrakty w programie SAFE?

Zawarte umowy pokazują skalę inwestycji w poszczególne rodzaje uzbrojenia. Największym kontraktem jest zamówienie sprzętu towarzyszącego dla 12 dywizjonowych modułów Homar-K o wartości 19 miliardów złotych. To system artyleryjski, który stanowi kluczowy element modernizacji polskiej artylerii.

Kolejne duże pozycje to 18 modułów systemu antydronowego SAN za 14,9 miliarda złotych oraz 12 modułów systemu poszukiwawczo-uderzeniowego Gladius za 9,3 miliarda złotych. Znaczące inwestycje dotyczą także 146 bojowych wozów piechoty Borsuk za 7,5 miliarda złotych. Dwa osobne kontrakty na amunicję artyleryjską kalibru 155 milimetrów warte są odpowiednio 6,2 miliarda złotych i 7,5 miliarda złotych.

Jak program SAFE wpłynie na wzrost PKB?

Związany z SAFE wzrost wartości dodanej w przemyśle obronnym podniesie średnioroczną dynamikę PKB w 2026 roku o około 0,3 punktu procentowego. Impuls będzie widoczny już w wynikach za trzeci kwartał bieżącego roku i na pewno w czwartym kwartale — podkreśla Krystian Jaworski z Credit Agricole.

Jednak w 2027 roku impuls wyraźnie osłabnie. Wynika to z dwóch przyczyn: spadku wartości realizowanych wydatków z 42 miliardów złotych do około 15 miliardów złotych oraz przejścia części bardziej złożonych kontraktów do wieloletniej fazy produkcji. Dodatkowo będzie oddziaływać efekt bazy — przyszły rok będzie porównywany z bieżącym rokiem, co spowoduje spadki w statystykach dynamiki.

Mechanizm finansowania z SAFE będzie obniżać dynamikę PKB w 2027 roku o około 0,2 punktu procentowego. Analitycy Credit Agricole prognozują, że dynamika PKB obniży się do 3,0 procent w 2027 roku wobec 3,3 procent w 2026 roku — i ta trajektoria wydatków stanowi wsparcie dla tej prognozy.

Co to oznacza dla polskiego przemysłu?

Struktura kontraktów wskazuje, że program SAFE będzie szczególnie korzystny dla krajowych producentów artylerii, amunicji, pojazdów opancerzonych i systemów bezzałogowych. Jednak korzyści nie ograniczą się do największych spółek zbrojeniowych. Produkcja wymaga dostaw stali i metali, materiałów wybuchowych, elektroniki, optyki, przewodów, podzespołów samochodowych oraz usług informatycznych i inżynieryjnych.

Oznacza to, że łańcuch dostaw rozciąga się na setki polskich przedsiębiorstw, od dużych producentów do małych i średnich dostawców komponentów. Każda złota złotego z programu SAFE będzie generować dodatkowe zamówienia w całej gospodarce.

Jednak ważne zastrzeżenie: około 30 procent pieniędzy z SAFE popłynie za granicę. Niektórych komponentów polskie firmy nie produkują i będą skazane na import. Chociaż wszystkie umowy zostały podpisane z polskimi podmiotami, bardziej zaawansowana elektronika, specjalistyczne podzespoły i komponenty będą pochodzić z zagranicy.

Rząd szacuje, że 89 procent zamówień SAFE trafi do polskiego przemysłu. Jednak analitycy Credit Agricole zwracają uwagę, że wskaźnik ten najprawdopodobniej odnosi się do miejsca realizacji głównego kontraktu lub siedziby bezpośredniego wykonawcy, a nie do udziału polskiej wartości dodanej. Rzeczywisty procent wartości tworzonej w Polsce może być niższy ze względu na import komponentów.

Niepewności w planowaniu

Dostępne materiały rządowe nie wyjaśniają szczegółów struktury finansowania poszczególnych segmentów zbrojeniowych. Dlatego podział w finansowaniu należy obecnie traktować przede wszystkim jako orientacyjną strukturę planowanych zakupów. Rzeczywiste wydatki mogą się różnić od prognoz w zależności od tempa realizacji kontraktów, zmian w planach obronnych oraz dostępności poszczególnych systemów uzbrojenia.

Program SAFE stanowi bezprecedensową inwestycję w polską zdolność obronną i gospodarcze możliwości produkcji uzbrojenia. Jednak jego wpływ na dynamikę PKB będzie przede wszystkim zjawiskiem przejściowym — największy impuls przypadnie na 2026 rok, a w latach następnych będzie stopniowo słabnąć.